Maculadegeneratie

Wat is maculadegeneratie?

Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies: de macula lutea (gele vlek). In de macula bevinden zich de meeste kegeltjes — de cellen die kleur en contrast waarnemen. Hierdoor zien we het scherpst met de macula, wat bij lezen, tv kijken en autorijden van groot belang is.

Met het ouder worden wordt de voeding van de macula minder, waardoor de kegeltjes afsterven. Op deze plekken kan niet meer goed worden gezien. Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) is de meest voorkomende oorzaak van onomkeerbaar gezichtsverlies bij personen ouder dan 50 jaar. Hoewel LMD ook op jongere leeftijd kan voorkomen — de zogenaamde juveniele maculadegeneratie — en ook als gevolg van andere aandoeningen zoals diabetes kan ontstaan.

Twee vormen van maculadegeneratie

1. De droge (atrofische) vorm
De minst ernstige en meest voorkomende vorm. Afvalstoffen (drusen) stapelen zich op in de macula en vormen kleine bleekgele afzettingen. Hierdoor ontstaat schade aan het netvlies en wordt het zicht geleidelijk aangetast. Vaak zijn beide ogen in meer of mindere mate aangedaan. De droge LMD kan omslaan in de natte vorm.

2. De natte (exudatieve) vorm
De natte LMD ontstaat wanneer kleine, nieuwe bloedvaatjes achter de macula gaan groeien. Deze bloedvaatjes zijn zwak, lekken bloedplasma en gaan snel kapot, wat een bloeding tot gevolg heeft. Hierdoor gaat het gezichtsvermogen snel achteruit. Beelden raken vervormd en het zicht wordt meestal snel slechter. Soms blijft het andere oog nog lange tijd goed, maar vroeg of laat zal ook dit oog getroffen worden.

Risicofactoren

• Leeftijd — de belangrijkste risicofactor
• Roken — vermindert de hoeveelheid beschermende antioxidanten
• Geslacht — vrouwen hebben meer kans op LMD (lagere oestrogeenspiegel na de menopauze)
• Hoge bloeddruk (arteriële hypertensie)
• Overgewicht
• Erfelijkheid
• Chronische UV-blootstelling — draag altijd een beschermende bril bij zonlicht en UV-bronnen
• Tekort aan vitaminen en mineralen
• Alcoholgebruik

De Amsler test

Bent u bekend met een droge LMD, dan is het belangrijk dit goed in de gaten te houden. Met de Amsler test kunt u zelf veranderingen signaleren. Ziet u vertekeningen in een raamkozijn of een regel tekst, dan kan dit wijzen op het ontstaan van de ernstiger natte vorm.

Zo voert u de Amsler test uit:

• Zet uw leesbril op en dek één oog af
• Houd de testkaart op ongeveer 30 cm afstand
• Fixeer op het centrale punt
• Herhaal dit met het andere oog
• Verschijnen er vervormingen of witte plekken in het rooster? Raadpleeg dan zo snel mogelijk een oogarts

De Amsler testkaart kunt u zonder kosten afhalen in onze praktijk in Hurdegaryp.

M-POD onderzoek bij JGK

Om te controleren of het maculapigment goed functioneert, kan bij JGK een onderzoek worden gedaan met de M-POD (Macular Pigment Optical Density meter). Dit apparaat bepaalt de dichtheid van het maculapigment door de gevoeligheid van het netvlies voor een bepaalde hoeveelheid blauw licht te meten.

Hierdoor kan de optometrist vaststellen of er sprake is van een verminderd maculapigment en of u baat zou hebben bij voedingssupplementen. Bij gebruik van supplementen is het advies om het maculapigment halfjaarlijks te laten meten — in het verloop van de metingen worden de effecten zichtbaar.

De kosten van deze onderzoeken vindt u in onze prijslijst.

Behandeling

LMD kan niet worden genezen. Wel kan men proberen de achteruitgang af te remmen of te stoppen.

Droge vorm: Er is geen specifieke behandeling. Voedingssupplementen met luteïne, zeaxanthine en zink kunnen helpen de progressie te vertragen (AREDS-studie).

Natte vorm: Wordt tegenwoordig behandeld met intravitreale injecties (injecties in het oog) met middelen als Lucentis, Avastin of Eylea. Soms wordt een laserbehandeling of fotodynamische therapie ingezet.

Voeding en preventie

Aangepaste voeding met veel carotenoïden — in het bijzonder luteïne en zeaxanthine — verlaagt het risico op LMD. Groenten die veel carotenoïden bevatten:

• Boerenkool en spinazie
• Broccoli en spruiten
• Rauwe peen
• Mais en groene erwten
• Tomaten en tuinbonen
• Bladsla

Moeite met voldoende dagelijkse inname? Dan zijn er voedingssupplementen beschikbaar. Laat u vooraf goed informeren — wij zijn u hierbij graag van dienst.